Onderzoek
Het programma Over Morgen wil de bewustwording van het belang van duurzame inzetbaarheid vergroten. Het gesprek aanjagen. Het verandervermogen stimuleren. Kortom, een beweging tot stand brengen in de sector VVT. Is dat ook gelukt? Met metingen voor, tijdens en na activiteiten zijn de voortgang en effecten gevolgd.
Onderzoek naar effect van activiteiten Over Morgen
Stichting IZZ is gevraagd om onderzoek te doen naar het effect en de impact van de activiteiten in de tweede projectperiode van Over Morgen. Aan de hand van vragenlijsten, verdiepende interviews en analyses onderzoeken zij in de VVT-sector wat de activiteiten teweeg hebben gebracht. Ook geven ze tips en aanbevelingen, bijvoorbeeld vanuit organisaties die nog niet meedoen of stakeholders in de sector, en ze denken mee over aanpassingen en borging van activiteiten. Hieronder is te lezen wat de opbrengsten zijn van de afgeronde deelonderzoeken (zomer 2025). Er komen nog meer deelonderzoeken aan.
Highlights ledenpanel zorgmedewerkers
Het ledenpanel van IZZ is gevraagd hoe zij kijken naar de zorg van morgen. Dit zijn de highlights uit de antwoorden van 64 personen:
Verandervermogen
- Medewerkers in de VVT maken zich zorgen om de toekomst van de zorg, met name of er in de toekomst voldoende zorgverleners zijn de patiënten/cliënten kunnen helpen en over de kosten.
- Medewerkers zien het belang en voeren gesprekken over de zorg van de toekomst. Dit doen ze vooral met collega’s, ook met hun leidinggevende en familie en vrienden. In iets mindere mate met cliënten en hun naasten.
- In de VVT wordt al meer gedaan ter voorbereiding op de toekomst van de zorg dan in andere zorgbranches, met name op technologie en inzet van mantelzorg/familie/anders opgeleiden.
- Voor de zorg van de toekomst zijn meer personeel, innovaties en het aantrekkelijker maken van de zorg nodig. Medewerkers zelf hebben nodig dat er naar ze wordt geluisterd, minder administratie en leeftijdsfasebewust personeelsbeleid.
Duurzame inzetbaarheid
- Medewerkers zijn bewust bezig met hun duurzame inzetbaarheid. Het werk is fysiek zwaar, daarom zijn flexibele werkuren en hulpmiddelen nodig. Daarnaast zijn een gezonde werk-privé balans en eigen regie belangrijk.
- Ruim de helft van de deelnemers geeft aan dat de organisatie ondersteuning biedt voor duurzame inzetbaarheid, daarvan maakt de helft gebruik. Het is echter onduidelijk wat het concreet oplevert. Interventies voor duurzame inzetbaarheid over verandervermogen zijn succesvol wanneer het gedragen wordt door medewerkers en er aandacht is voor borging.
Bekijk het volledige rapport van het leden panel en van de HR focusgroep.
Theatervoorstelling 'Mag ik je kussen?'
Opvallend veel zorgmedewerkers en organisatoren uit organisaties die de theatervoorstelling hebben gezien, hebben de vragenlijst ingevuld. Dat laat zien dat er veel betrokkenheid is en dat men graag teruggeeft wat de voorstelling teweeg heeft gebracht.
- Voorstelling wordt aanbevolen aan andere zorgmedewerkers.
- De voorstelling voelt als een hart onder de riem voor medewerkers en toont ook het belang van het voeren van het gesprek over de toekomst van de zorg.
- Organisaties hebben naar aanleiding van de voorstelling gesprekken gevoerd met medewerkers en het thema ingebed in projecten rond het thema (informele zorg, passende zorg etc.)
- Dit heeft meer bewustwording over het thema opgeleverd.
- Medewerkers luisteren nu nog meer naar cliënten en familie en ook collega’s.
- Ook denken ze meer na over hun eigen situatie.
- Om het gesprek te blijven voeren in organisaties is herhaling nodig, moeten medewerkers betrokken blijven en dit vraagt heldere communicatie.
Expo 'Toekomst van werk in zorg en welzijn'
De expositie zet medewerkers en andere bezoekers aan tot reflectie en bewustwording. Ze worden geprikkeld om na te denken over hun eigen keuzes en de richting waarin de zorg zich ontwikkelt.
- Bezoekers krijgen inzicht in de veranderingen en de rol van eigen regie, technologische ondersteuning, samenwerking en innovatie.
- Afwisselende onderdelen, aansprekende beelden en herkenbare elementen nodigen uit tot reflectie en gesprek.
- Bezoekers raden de expositie aan omdat het herkenbaar, visueel sterk en bewustmakend is.
- Ze vinden dat de expositie door iedereen gezien moet worden — van zorgprofessionals tot jongeren, familieleden, mantelzorgers en beleidsmakers — om bewustwording te creëren over de veranderingen in de zorg.
Ontwerp de verandering
De belangrijkste reden om deze e-learning te volgen is het verkrijgen van nieuwe inzichten, vooral op het gebied van veranderkunde: hoe je verandering in een organisatie realiseert, medewerkers in beweging krijgt en weerstand wegneemt.
- Deelnemers ervaren de e-learning als interessant, vernieuwend en goed gemaakt, maar moeten wel zelf de vertaalslag maken naar de lopende veranderingen in de organisatie.
- De e-learning wordt aanbevolen aan anderen, vooral vanwege de bewustwording die het creëert.
Voor hulp bij de praktische toepassing zijn vragenuurtjes door de maker Jetske van Oosten beschikbaar.
Voucherregeling Duurzame Inzetbaarheid
Organisaties kozen uit een breed palet aan interventies, aansluitend op hun behoefte; het terugdringen van ziekteverzuim, versterking van inzetbaarheid, ondersteuning van organisatieontwikkeling, leiderschap of teams. Resultaten zijn bijvoorbeeld:
- Medewerkers tonen meer eigenaarschap en bewustwording.
- Leidinggevenden passen nieuwe gesprekstechnieken toe, meer duidelijkheid over rollen en samenwerking.
- De organisatiecultuur en kernwaarden zijn beter in beeld.
- Meer inzicht in hoe verzuim kan worden besproken en een betere werk-privébalans door een preventieve aanpak.
- Medewerkers meer betrokken en gesteund door de organisatie en beter weerbaar tegen ongewenst gedrag.
Interventies zorgden voor een positieve start in teamoverleggen, aanpassingen in verzuimgesprekken en beleid. Teams werken aan vitaliteit en inzetbaarheid, en er is meer aandacht voor coaching en leiderschapsontwikkeling. Het blijft belangrijk om de geleerde lessen op de agenda te houden en voort te zetten in de organisatie.
individuele coaching voor medewerkers
Deelnemers hebben de individuele coaching hoog gewaardeerd met een 8,1. Het was vooral waardevol om te kunnen sparren met een onafhankelijke coach, praktische tips en persoonlijk inzicht. Vanwege de korte duur van trajecten misten sommigen meer uitleg of diepgang.
Trajecten boden reflectie en bewustwording, inzicht in herstel, persoonlijke kwaliteiten en mogelijkheden en tips voor gezond werken. Deelnemers ervaren meer perspectief en plezier in hun werk. Afhankelijk van de focus van het traject leverde het inzichten op in financiën, persoonlijke normen en waarden, grenzen stellen, balans werk-privé en solliciteren naar een andere baan.
Vouchers voor veranderaars voor deelname aan leertrajecten
Deze voucher maakte deelname aan het leertraject mogelijk door lage kosten; het leertraject zelf bood inhoudelijke verdieping, praktische handvatten en persoonlijke groei en vaardigheden om veranderingen aan te pakken. Het leertraject vergroot bewustwording, kennis en inzicht, maar toepassing op grote veranderopdrachten blijft uitdagend.
De meeste deelnemers passen de geleerde lessen uit het gevolgde leertraject al gedeeltelijk toe in de praktijk, vooral via analyse, gesprek en strategisch denken.
Veranderaars hebben nieuwe energie en zelfvertrouwen geput uit de leertrajecten. Ook hebben ze, onder andere in veranderateliers van Over Morgen nieuwe contacten opgedaan om te sparren over hun vraagstuk met anderen en ondersteuning te vinden op lange termijn.
Kijk voor opbrengsten uit de veranderateliers in de Kennisbank veranderaars.
Tour Over Morgen
Belevingsactiviteiten zoals de ouderdomspakken, mantelzorgsimulator en het schaduworgel werden als impactvol en confronterend ervaren. Ze vergrootten het inlevingsvermogen en stimuleerden gesprekken over zelfregie en ouder worden.
Zorgmedewerkers kregen ruimte om stil te staan bij hun werk, samen te leren en vanuit een ander perspectief naar zorg te kijken. Bestuurders en leidinggevenden kregen handvatten om verder te bouwen aan de zorg van morgen. Koppeling aan lopende programma’s vergroot het effect.
